Voor telers die vooruit kijken

‘Dankzij LED-belichting sterkere en gezondere basilicumplant’

Kruidenteler Christ Monden van De Kruidenaer:
48 0
‘Dankzij LED-belichting sterkere en gezondere basilicumplant’

Een jaar geleden lieten Christ en Jacqueline Monden van De Kruidenaer in Etten-Leur hybride belichting installeren in hun nieuwe basilicumkas. De ervaringen tot nu toe zijn positief, vooral op het gebied van de kwaliteit, houdbaarheid en weerbaarheid. “Wij willen de beste basilicum van Europa telen.”

De Kruidenaer is een begrip in de teelt van verse kruiden, met 8,5 ha glas, 23 ha vollegrond met tunnels en een verpakkingsbedrijf met zestig medewerkers. Basilicum op water is momenteel een van de belangrijkste teelten op het bedrijf. De paprikateelt is met 5 ha nog altijd prominent aanwezig, maar zal binnen vijf jaar plaatsmaken voor verse kruiden, verwachten de Brabanders. Daarnaast wordt er op 1 ha sla op water geteeld.

Op dit moment levert het bedrijf jaarrond 24 verschillende kruiden en importeert deze ook, als het eigen aanbod te kort schiet, om aan de vraag van afnemers te voldoen. Die afnemers zijn retailers, foodservice bedrijven en exporteurs.

Hybride belichting

Vorig jaar liet Christ Monden een nieuwe kas van 14.000 m2 neerzetten met diffuus glas, luchtbevochtiging en hybride belichting, voor de teelt van basilicum op water (hydroponics). Die vindt plaats in zes bakken van 2.100 m2 die hij ‘vijvers’ noemt. Ook de opkweek van de jonge planten gebeurt in deze kas, die na 1 tot 2 weken worden overgeplant in ‘drijvers’ met plantgaten. De vijvers liggen parallel naast elkaar, zonder tussenpaden, wat een hoge ruimtebenutting oplevert.

Aan de ene kant van de kas worden de drijvers met jonge planten in het water gelegd en er – na 3,5 tot 5 weken – aan de andere kant van de kas weer uitgetild en geoogst. Een korte teeltcyclus, mede dankzij de intensieve belichting, die zes dagen per week zorgt voor een continue aanvoer. De planten ontvangen naast diffuus daglicht ook kunstlicht van Oreon Grow Light LED-armaturen in combinatie met Gavita SON-T met voor beide soorten een maximale output van 55 μmol/m2/s. De armaturen hangen in een dambord-opstelling boven het gewas en bieden zowel licht als warmte. Het lichtplan en de aanleg van de installatie is uitgevoerd door Voshol Warmte-Elektrotechniek.

Watergekoelde LED’s

Hoe kwam Monden tot zijn keuze voor hybride belichting? “Uit proeven die wij hebben gehouden in 2016 kwamen deze LED-armaturen als beste naar voren. De planten groeiden zeer gelijkmatig en waren supersterk. Wij hebben uiteindelijk gekozen voor 50% SON-T en 50% LED, omdat basilicum de warmte van de SON-T goed kan gebruiken. We kunnen met een van de lampsoorten of met beide lampen belichten. Soms is het buiten te warm om de SON-T aan te zetten. Dan werken we alleen met de LED-lampen. Die worden met water gekoeld. Die warmte (50°C) kunnen we afvoeren en opnieuw gebruiken, onder meer voor het verwarmen van de vijvers. Er gaat dus geen energie verloren.”

Het gebruik van waterkoeling heeft nog een voordeel, meldt Jos Duijvesteijn van Voshol. “Het zorgt ervoor dat de temperatuur van de armaturen niet te hoog wordt. Dat resulteert in een veel langere levensduur. De lichtoutput van de LED’s is ook veel hoger, terwijl het energieverbruik de helft bedraagt van SON-T.”

Kwaliteit verbeterd

De nieuwe kas werd eind augustus 2017 opgeleverd. Een jaar later wil Monden de balans nog niet opmaken, maar de ervaringen zijn tot nu toe positief. “We kunnen zes dagen per week oogsten en planten, dat is het belangrijkste. We halen de beoogde kilo's en de kwaliteit is een stuk beter dan we gewend waren. Dat merken we aan de reacties van onze klanten, de houdbaarheid is beter. De afgelopen zomer – met temperaturen boven 35°C – zijn we ook goed doorgekomen, beter dan ik had verwacht.”

De lampen worden zo vaak mogelijk gebruikt, maximaal 20 uur per dag. Wanneer de lampen aan- of uitgaan en welke lampen wel of niet branden, hangt van verschillende factoren af, waaronder de marktvraag. “Ik heb het afgelopen jaar meer belicht met SON-T dan ik vooraf had gedacht; het gewas kan de extra warmte goed verdragen. We gebruiken meestal SON-T of de combinatie, alleen LED’s nog niet zo gek veel.” Monden schat dat de LED-lampen het afgelopen jaar 2.000 uur hebben gebrand, al kan hij geen precieze cijfers overleggen. Dankzij de LED’s kan hij nu wel langer doorgaan met belichten en ook eerder in het seizoen beginnen, naar schatting vier tot zes weken per seizoen.

Plantweerbaarheid

Een van de gevolgen van de nieuwe kas is dat De Kruidenaer minder product hoeft te importeren of bij te kopen om in de vraag van zijn klanten te voorzien. Die willen het liefst basilicum ‘van eigen bodem’ met PlanetProof, voorheen Milieukeur. “Wij proberen op weerbaarheid te telen, want basilicum is een hele kwetsbare plant. Het is een ‘juffertje’, de plant vraagt continu om aandacht. Garanties zijn er niet in deze teelt.”

Meeldauw is het grootste probleem, zegt Monden. “We houden de luchtvochtigheid heel goed in de gaten. Wij hebben geen ontsmetter en gebruiken evenmin chemische gewasbescherming. Het is heel simpel: bij de teelt op water wordt geen chemie gebruikt. Wij hebben insectengaas, maar dan kun je toch zomaar wat binnen krijgen, met name luis of wittevlieg. Die bestrijden we uitsluitend biologisch.”

De teler is ervan overtuigd dat de LED-lampen bijdragen aan een betere plantweerbaarheid: “Tijdens de tests zagen we een sterker gewas, met steviger blad en kortere internodiën. Ook de kleur was beter. Ik weet zeker dat het de basilicum meer kracht geeft. Die resultaten zien we nu weer terug in de huidige teelt.”

Investering

Hoewel de investering in de nieuwe kas flink hoger uitviel door de aanschaf van de LED-armaturen zijn Christ en Jacqueline Monden tevreden over de resultaten. “Toen we ermee begonnen dachten we: oei, dat zijn toch flinke meerbedragen. Maar als je daarmee je doelstellingen haalt, is zo'n investering wel te verantwoorden. Dankzij de LED’s kunnen we langer belichten, zowel 's morgens als 's avonds, zeker in deze tijd van het jaar. Wij kunnen nu nagenoeg alle basilicum zelf telen, zeker in het seizoen. Het meest tevreden ben ik over de kwaliteit van het gewas. Wij willen de beste basilicum van Europa telen. En over vijf jaar helemaal stoppen met de paprikateelt. We zijn op de goede weg.”

Samenvatting

De Kruidenaer in Etten-Leur teelt sinds een jaar basilicum op water in een nieuwe kas met diffuus glas, luchtbevochtiging en hybride belichting. Dankzij de watergekoelde LED-armaturen kan er langer worden belicht. De resultaten van de teelt zijn tot nu toe positief, vooral ten aanzien van de continuïteit, kwaliteit, houdbaarheid en plantweerbaarheid. Het helpt teler Christ Monden in zijn streven de beste basilicum van Europa te telen.

Tekst en beeld: Mario Bentvelsen.

Geef commentaar

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd