Voor telers die vooruit kijken

Tomatenteler verfijnt meststofgift steeds verder en houdt systeem schoon

Natriumarme fosfaatmeststof met reinigende werking
88 0
Tomatenteler verfijnt meststofgift steeds verder en houdt systeem schoon

De tomatenplanten staan er fris en groeikrachtig bij in de trostomatenkwekerij van P. en R. Zwinkels in Wateringen. De karretjes met 5 kg doosjes gevuld met vers geplukte, volrode trostomaten, rijden met grote regelmaat naar de schuur. De ondernemers besteden veel aandacht aan de watergift en bemesting. Het afgelopen najaar beproefden ze een nieuwe natrium-arme fosfaatmeststof met reinigende werking.

Het familiebedrijf was oorspronkelijk gevestigd in het centrum van Wateringen. Toen ze in 2004 moesten wijken voor woningbouw kwamen ze terecht op het huidige bedrijf van 4,5 ha aan de Middenzwet in Wateringen. Paul Zwinkels leidt het bedrijf sinds twee jaar met zijn zoon Joost. Zij verkopen hun tomaten via The Greenery. Ze telen de middelgrote trostomaten van het ras Tourance speciaal voor Jumbo en Plus.

Water

Duurzaamheid loopt als een rode draad door het bedrijf met maximale biologische bestrijding. Ze verbruiken maar 0,6 m3 aardgas per kilo tomaat en ze zorgen voor 100% recirculatie van hun meststoffen. Goed gietwater en het gebruik van zuivere meststoffen zijn voorwaarden om al het water te kunnen hergebruiken.

Wat betreft gietwater heeft de teler ‘alles’ meegemaakt, veel geleerd en flinke stappen gezet, tot bijna nullozing aan toe. Het steekt hem daardoor wel dat dit onvoldoende wordt gewaardeerd. “Ik kom uit de periode dat we nog sloot- en leidingwater gaven. Nu geven we regenwater. We hebben een bassin van 10.000 m3. In de relatief droge periode, vanaf mei tot eind juli, vullen we ons gietwater aan met osmosewater.” Zwinkels ontsmet zijn drainwater met een lagedruk UV-ontsmetter.

Standaard fosfaatmeststoffen

Net als andere telers heeft Zwinkels een A- en een B-bak om de meststoffen op te lossen. Hij gebruikt waar mogelijk natriumarme meststoffen om ophoping van natrium te voorkomen. Het uiteindelijke voedingswater dat naar de planten gaat, geeft de teler vanuit een mengbak met voedingsoplossing vanuit de A- en B-bak, maximaal 40% ‘schoon’ drainwater en schoon gietwater. “Het voorkomen van neerslag in het systeem en de elementen in een voor de plant opneembare vorm houden, zijn voor mij continue aandachtspunten.”

Marco Molenaar, productmanager meststoffen van Haifa. “Het nadeel van standaard fosfaten is dat ze reageren met elementen als calcium en magnesium en vervolgens neerslaan in het systeem. Dit geeft niet alleen minerale vervuiling in de slang, ook de beschikbaarheid voor de planten laat te wensen over. Ook zorgt deze vervuiling voor een onregelmatige afgifte in de tuin, wat uiteindelijk productie kost.”

Minerale vervuiling

Polyfosfaten hebben dit probleem niet. Ze zijn opgebouwd uit fosfaatketens. Ze brengen neergeslagen elementen terug in oplossing waaronder calcium, magnesium, kalium en diverse spoorelementen. “Het gebruik van polyfosfaten is de enige manier om minerale vervuiling in de slang te voorkomen en verhelpen. Ze nemen de al neergeslagen elementen mee met hun ketens”, zegt Molenaar.

“Zeker bij de start van de teelt geven telers veel calcium mee in de oplossing, in combinatie met een hoge EC en – soms – een hoge fosfaatgift. Dan vorm je gemakkelijk calciumfosfaat en moet je aan de slag om het systeem gedurende de rest van het jaar schoon te krijgen en te houden.”

“Wij adviseren in de praktijk altijd een combinatie van polyfosfaten en standaard fosfaten. Een dosering van 0,5 mol polyfosfaat is voldoende voor de reinigende werking. De rest van de fosfaatgift kan met standaardfosfaatmeststoffen als monokalifosfaat worden gegeven. Het gebruik van polyfosfaten is echter wel aan spelregels gebonden. De B-bak moet bijvoorbeeld worden aangezuurd voor de toediening van het polyfosfaat en je moet rekening houden met de toedieningsvolgorde van de meststoffen”, geeft Ferry Camman, productmanager meststoffen bij Horticoop als advies.

Gebruiksvriendelijke oplossing

Zwinkels heeft inmiddels heel wat jaren ervaring met Vitaphos-K in combinatie met de standaard fosfaten. Hij weet hoe je deze meststof moet oplossen in de B-bak. Dat geldt niet voor iedereen. De kans op het maken van fouten was een reden voor Horticoop om bij meststoffenleverancier Haifa aan te kloppen met de vraag of ze een gebruiksvriendelijk product konden ontwikkelen.

In samenwerking is vervolgens GrowClean ontwikkeld. Dit product is zo samengesteld dat het fosfaat – samen met de andere elementen – beter in oplossing blijft en daardoor beschikbaar blijft voor de plant. Daarnaast hoeft het nieuwe product ook niet te worden aangezuurd. “Bovendien is het een natriumarm product, waardoor er minder ophoping van ongewenste zouten plaatsvindt. Dit komt de opname van andere gewenste elementen ten goede”, legt Molenaar uit.

Minder kans op fouten

In het nieuwe product zitten de elementen H2PO4, K2O en NO3. Het doseringsadvies is zo opgebouwd dat bij een gift van 1 mmol fosfaat de geadviseerde 0,5 mmol polyfosfaat voor de reiniging wordt gegeven. Voor veel teelten kan zo de volledige fosfaatgift met de nieuwe meststof worden gegeven.

Voor de introductie van de nieuwe meststof maakte de fabrikant een proefbatch. Daarmee liep er de laatste twee maanden van de teelt in 2017 een pilot bij Zwinkels. “De nieuwe meststof werkte prima. De cijfers in de monsters zijn niet veranderd. We zijn minder zuur gaan gebruiken. Het grote voordeel is het gebruiksgemak en er is minder kans op fouten”, zegt de teler na de test van het nieuwe product.

Samenvatting

Tomatenkwekerij P. en R. Zwinkels produceert middelgrote trostomaten zo duurzaam mogelijk, met veel aandacht voor de watergift en bemesting. Standaard fosfaat meststoffen hebben de eigenschap om verbindingen aan te gaan met calcium, magnesium en ijzer. Polyfosfaten zijn in staat om de neergeslagen elementen weer in oplossing te brengen en zo het systeem te reinigen. De teler gebruikt daarom deels polyfosfaten om problemen te voorkomen. Een nieuw product is dit jaar bij hem uitgetest.

Tekst en beeld: Marleen Arkesteijn.

Geef commentaar

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd